تفاوت ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی

در دنیای امروز، هوش مصنوعی (AI) و ماشین لرنینگ (ML) به عنوان دو شاخه حیاتی و پیشرفته در علم کامپیوتر، تأثیر عمیقی بر جنبه‌های مختلف زندگی ما گذاشته‌اند. این دو حوزه، با وجود ارتباط نزدیکی که با یکدیگر دارند، مفاهیم متفاوتی را شامل می‌شوند. هوش مصنوعی به تلاش‌های بشر در راستای شبیه‌سازی هوش انسان و ایجاد سیستم‌های هوشمند می‌پردازد، در حالی که ماشین لرنینگ به الگوریتم‌ها و تکنیک‌هایی اشاره دارد که به سیستم‌ها این امکان را می‌دهند تا از داده‌ها یاد بگیرند و بر اساس آن‌ها تصمیم‌گیری کنند. در این مقاله به بررسی تفاوت‌ ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی از جنبه های مختلف پرداخته ایم و کاربردهای آن ها را در صنایع مختلف بررسی کرده ایم. این مقاله به خوانندگان کمک می‌کند تا درک بهتری از نقش ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی در توسعه فناوری‌های نوین به دست آورند.

هوش مصنوعی چیست؟

هوش مصنوعی شاخه ای از علم کامپیوتر است که می تواند سیستم هوشمندی را با هدف تقلید از هوش انسان شبیه سازی کند. همان گونه که از نام آن مشخص است از دو کلمه هوشمندی و مصنوعی تشکیل شده است که به معنای یک تفکر قدرتمند ساخته دست انسان می باشد. یکی از ویژگی های مهم انجام پروژه هوش مصنوعی این است که نیازی به برنامه ریزی قبلی ندارد و به جای آن از الگوریتم هایی استفاده می کند که می توانند با هوش خود کار کنند. هوش مصنوعی بر اساس قابلیت های مختلفی به سه دسته تقسیم می شود که عبارت است از:

• هوش مصنوعی ضعیف
• هوش مصنوعی عمومی
• هوش مصنوعی قوی

ماشین لرنینگ چیست؟

ماشین لرنینگ شاخه ای از هوش مصنوعی است که در زمینه استخراج دانش از داده ها کاربرد دارد. به عبارت دیگر اینگونه می توان گفت که انجام پروژه ماشین لرنینگ، یک سیستم کامپیوتری را قادر می سازد تا با استفاده از داده های پیشین، بدون هیچ گونه برنامه ریزی، پیش بینی های لازم را انجام دهد و تصمیمات مهم را بگیرد. ماشین لرنینگ از حجم گسترده ای از داده های ساختار یافته و نیمه ساختار یافته استفاده می کند تا بتواند نتایج دقیقی را بر اساس داده های دریافتی پیش بینی کند. ماشین لرنینگ در واقع جهت تشخیص الگوی مدل سازی ، پیش بینی و تصمیم گیری در زمینه‌هایی مانند بازاریابی، کشف تقلب، امتیاز دهی اعتباری استفاده می ‌شود.

بررسی تفاوت ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی‌ از جنبه های مختلف

هوش مصنوعی یا AI به معنای توانایی کسب و به کارگیری دانش می‌ باشد و ماشین لرنینگ یا ML به عنوان کسب دانش شناخته شده است. هوش مصنوعی مفهومی پیچیده است که شامل روش‌ های مختلفی برای ایجاد ماشین‌ های هوشمند از جمله سیستم‌ های مبتنی بر قانون، سیستم های خبره و الگوریتم‌ های یادگیری ماشینی است. در واقع سیستم هوش مصنوعی می‌تواند به گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که از قوانین خاصی پیروی کند. اما ماشین لرنینگ روی داده‌ های بدون برنامه‌ ریزی و استفاده از الگوریتم‌ هایی مانند شبکه‌های عصبی تمرکز دارد. ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی در جوامع مدرن کنونی، کاربردهای فراوانی دارند اما هر یک شامل یک سری تفاوت‌ های خاص نیز هستند که در ادامه به معرفی و بررسی آن ها می پردازیم.

تفاوت از لحاظ نوع ساختار

هوش مصنوعی از اجزای مختلفی تشکیل شده است که در واقع به عنوان یک خانواده وسیع در پیاده‌ سازی ایده‌های بشر به کار گرفته می‌شود. در مقابل ماشین لرنینگ زیر مجموعه‌ ای از هوش مصنوعی است که به صورت مجزا کار نمی‌ کند. ساختار هوش مصنوعی به گونه‌ ای است که برای توسعه سیستم‌ هایی به کار می‌ رود تا در زمینه حل مشکلات انسان تقلید کنند. اما ماشین لرنینگ برای ایجاد الگوریتم‌ های خودآموز به کار می‌ رود.

تفاوت از لحاظ نوع راهبرد

هدف از به کارگیری هوش مصنوعی، توسعه یک سیستم هوشمند است که قادر باشد کارهای پیچیده را انجام دهد. در واقع هدف از هوش مصنوعی افزایش شانس موفقیت است نه دقت. در مقابل، هدف از به کارگیری ماشین لرنینگ، افزایش دقت در سیستم‌ های هوشمند است و برای ساخت ماشین‌ هایی به کار می‌ رود که فقط می‌ توانند کارهایی را که پیشتر آموزش دیده‌ اند را انجام دهند.

تفاوت از لحاظ دسته بندی

دامنه استفاده از هوش مصنوعی بسیار وسیع و گسترده است، در حالی که دامنه استفاده از ماشین لرنینگ محدود می‌ باشد.

هوش مصنوعی به سه دسته تقسیم می‌ شود که عبارت است از :هوش مصنوعی باریک (ANI)، هوش مصنوعی عمومی (AGI) و ابر هوش مصنوعی (ASI).

ماشین لرنینگ به سه دسته تقسیم می‌ شود که عبارت است از: ماشین لرنینگ تحت نظارت، ماشین لرنینگ بدون نظارت، ماشین لرنینگ تقویتی.

تفاوت از لحاظ نوع داده

هوش مصنوعی این توانایی را دارد که با داده‌ های مختلفی اعم از داده‌ های ساختار یافته، بدون ساختار و یا حتی نیمه ساختار یافته نیز کار کند. اما ماشین لرنینگ فقط با داده‌ های ساختار یافته و نیمه ساختار یافته کار می‌ کند. سیستم‌ های هوش مصنوعی با توجه به پیچیدگی کار می‌توانند به گونه‌ای طراحی شوند که به صورت مستقل و با کمترین دخالت انسان کار کنند. همچنین بر اساس داده‌ ها و قوانینی که در اختیارشان قرار می‌گیرد تصمیم بگیرند و اقداماتی را انجام دهند. ماشین لرنینگ در واقع الگوریتم‌ های انسان برای راه‌ اندازی آموزش و بهینه سازی هستند. این الگوریتم‌ ها برای دانشمندان داده، مهندسان و دیگر متخصصان در حوزه‌ های مختلف از واجبات به حساب می‌آیند.

تفاوت از لحاظ نوع کاربرد

رایج‌ ترین کاربردهای هوش مصنوعی عبارت است از: ارائه خدمات به مشتریان از طریق ربات‌ های مختلف، پیاده‌ سازی سیستم‌ های خبره، ترجمه ماشینی مانند گوگل ترنسلیت، ربات‌ های انسان نمای هوشمند مانند سوفیا   …رایج ‌ترین کاربردهای ماشین لرنینگ: الگوریتم‌های جستجوی گوگل، تجزیه و تحلیل تقلب بانکی، پیش بینی قیمت سهام.

هوش مصنوعی به مجموعه وسیعی از ماشین‌ها اشاره می‌کند که توانایی شبیه‌سازی هوش انسان را دارند و می‌توانند وظایفی مانند درک زبان طبیعی، تشخیص تصاویر و صداها، تصمیم‌گیری و حل مسائل پیچیده را انجام دهند. ماشین لرنینگ که زیرمجموعه‌ای از هوش مصنوعی محسوب می‌شود، شامل الگوریتم‌های آموزشی بر روی داده‌ها است که به این ماشین‌ها کمک می‌کند تا عمل پیش‌بینی و تصمیم‌گیری را انجام دهند.

تفاوت از لحاظ نوع قابلیت

به طور معمول شرکت‌ های بزرگ تقریباً در هر زمینه‌ ای در تلاش هستند تا فرصت‌های جدیدی را از طریق برقراری ارتباط میان ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی کشف کنند. قابلیت‌ های ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی بسیار زیاد می باشند که می‌توانند به کمک مشاغل و کسب و کارهای مختلف بیایند. برخی از مهم‌ترین آنها عبارت است از:

• تجزیه و تحلیل پیش بینی کننده‌ ها: این قابلیت ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی به کسب و کارها کمک می‌ کند تا با کشف روابط علت و معلولی در داده‌ها، روند و الگوهای رفتاری را پیش بینی کنند.
• تشخیص گفتار و درک زبان طبیعی: تشخیص گفتار در واقع یک سیستم کامپیوتری و هوشمند را قادر می‌ سازد تا کلمات را در زبان گفتاری شناسایی کند و با درک زبان طبیعی، معانی را در زبان نوشتاری یا گفتاری تشخیص دهد.
• موتورهای پیشنهادی: با استفاده از هوش مصنوعی، مشاغل و کسب و کارهای بزرگ از تجزیه و تحلیل داده‌ها برای پیشنهاد محصولاتی که ممکن است محبوب‌ تر باشند، استفاده می‌ کنند.
• پردازش تصویر و ویدئو: این قابلیت ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی تشخیص چهره اعمال و اشیا در تصاویر و ویدیوها و همچنین اجرای قابلیت‌های مانند جستجوی بصری را ممکن می‌ سازد.
• تحلیل احساسات: یک سیستم کامپیوتری از تجزیه تحلیل احساسات برای شناسایی و دسته‌ بندی نگرش‌ های مثبت منفی و خنثی استفاده می‌ کند.

جدول تفاوت ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی

تفاوت	ماشین لرنینگ	هوش مصنوعی
نوع ساختار	زیر مجموعه‌ای از هوش مصنوعی است و به صورت مجزا کار نمی‌کند.	شامل اجزای مختلف و به عنوان یک خانواده وسیع در پیاده‌سازی ایده‌ها استفاده می‌شود.
نوع راهبرد	هدف افزایش دقت در سیستم‌های هوشمند است.	هدف توسعه سیستم هوشمند برای انجام کارهای پیچیده است.
دامنه کاربرد	دامنه محدودتری دارد و به سه دسته تقسیم می‌شود: تحت نظارت، بدون نظارت و تقویتی.	دامنه وسیع‌تری دارد و به سه دسته تقسیم می‌شود: هوش مصنوعی ضعیف، عمومی و قوی.
نوع داده	توانایی کار فقط با داده‌های ساختار یافته و نیمه ساختار یافته.	توانایی کار با داده‌های ساختار یافته، بدون ساختار و نیمه ساختار یافته.
قابلیت‌ها	الگوریتم‌های خودآموز برای بهینه‌سازی و پیش‌بینی.	قابلیت‌های متنوعی از جمله پردازش زبان طبیعی، تشخیص تصویر و تصمیم‌گیری.
کاربردها	کاربردهایی مانند الگوریتم‌های جستجوی گوگل، تجزیه و تحلیل تقلب و پیش‌بینی قیمت سهام.	کاربردهایی مانند ربات‌های خدماتی، سیستم‌های خبره و ترجمه ماشینی.

بررسی کاربردهای ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی در صنایع مختلف

جهت کسب موفقیت در هر صنعتی نیاز است داده‌ ها به بینش‌ های عملی تبدیل شوند. ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی به مشاغل و کسب و کارهای مختلف این اختیار را می‌ دهند تا انواع فرایندهای دستی را به طور خودکار انجام دهند. همچنین با گنجاندن ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی در صنایع مختلف و برنامه‌های استراتژیک، مدیران می‌ توانند بینش‌های مبتنی بر داده را با سرعت و دقت بالاتری درک کنند و طبق آن نیز عمل کنند. برخی از مهمترین موارد کاربرد ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی را در ادامه معرفی می کنیم.

بانکداری

حفظ حریم خصوصی و امنیت داده‌ ها به ویژه در صنعت بانکداری بسیار واجب و ضروری می‌باشد. مدیران و مسئولین بانکی می‌ توانند داده‌ های مشتریان را ایمن نگه دارند. چند مورد از کاربردهای این دو فناوری در صنعت بانکداری عبارت است از:

• استفاده از ماشین لرنینگ جهت شناسایی و جلوگیری از کلاهبرداری و حملات سایبری
• ادغام بیومتریک و بینایی کامپیوتری جهت احراز هویت کاربر
• ترکیب فناوری‌ های هوشمند مانند ربات‌ های گفتگو و دستیارهای صوتی جهت خودکارسازی خدمات اولیه مشتری

مراقبت ‌های بهداشتی

صنعت مراقبت‌ های بهداشتی با حجم گسترده‌ای از داده‌ ها مواجه می‌ باشد و به طور فزاینده‌ ای به انفورماتیک و تجزیه و تحلیل برای ارائه خدمات بهداشتی دقیق متکی است. ابزارهای هوش مصنوعی می‌ توانند به بهبود نتایج بیماران، صرفه‌ جویی در زمان و حتی ارائه دهندگان کمک کنند تا به نوعی از فرسودگی شغلی جلوگیری شود. برخی دیگر از موارد کاربرد عبارت است از:

• تصویر سازی داده‌ ها و سوابق الکترونیکی سلامت بیماران از طریق ماشین لرنینگ جهت ارائه پشتیبانی بالینی و بینش خودکار.
• یکپارچه‌ سازی یک سیستم هوش مصنوعی که نتایج بازدید از بیمارستان را جهت جلوگیری از بستری مجدد، کوتاه کردن مدت زمان نگهداری بیماران در بیمارستان را پیش بینی می‌ کند.
• امکان ثبت و ضبط تعاملات ارائه دهنده و بیمار و همچنین قرارهای ملاقات با استفاده از درک زبان طبیعی.

حمل و نقل

هوش مصنوعی و ماشین لرنینگ در حمل و نقل هوشمند به کار می‌روند. این فناوری‌ها می‌توانند به پیش‌بینی ترافیک، مدیریت ناوگان و حتی توسعه خودروهای خودران کمک کنند. با استفاده از داده‌های جمع‌آوری‌شده از وسایل نقلیه و سنسورها، سیستم‌ها می‌توانند مسیرهای بهینه‌تری را برای کاهش زمان سفر و مصرف سوخت ارائه دهند.

پزشکی

هوش مصنوعی و ماشین لرنینگ در بهبود کیفیت خدمات پزشکی نقش بسزایی دارند. این فناوری‌ها می‌توانند به تشخیص بیماری‌ها، پیش‌بینی عوارض و حتی تحلیل داده‌های پزشکی کمک کنند. به‌عنوان مثال، الگوریتم‌های یادگیری عمیق قادرند تصاویر پزشکی مانند عکس‌های اشعه ایکس و MRI را تحلیل کنند و نشانه‌های بیماری‌ها را شناسایی کنند.

جمع بندی‌

ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی دو حوزه نزدیک اما متمایز در صنعت کامپیوتر هستند و هر کدام ساختار متفاوتی دارند. هوش مصنوعی رشته‌ای است که بر ایجاد ماشین‌ های هوشمند تمرکز دارد  و می‌تواند کارهایی را که معمولاً به هوش انسانی نیاز دارند مانند ادراک بصری، تشخیص گفتار، تصمیم‌گیری و پردازش زبان طبیعی را انجام دهد. ماشین لرنینگ زیر شاخه‌ای از هوش مصنوعی است و شامل آموزش ماشین‌ها جهت یادگیری می‌ باشد. دامنه کاربردهای هوش مصنوعی در مقایسه با ماشین لرنینگ بسیار گسترده می‌باشد اما هر کدام قابلیت‌ های خاص خود را دارند و بسیار کارآمد هستند.

با توجه به اطلاعاتی که در رابطه با تفاوت ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی در اختیار شما عزیزان قرار داده‌ایم امیدواریم این اطلاعات مفید واقع گردد. همچنین در صورت نیاز به انجام پروژه می‌توانید به مجموعه پایتون یار مراجعه کنید و تمامی کارهای پژوهشی خود را به کارشناسان ما بسپارید. در صورت نیاز به دریافت مشاوره می‌توانید با ما تماس بگیرید.

سوالات متداول‌ در رابطه با تفاوت ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی

منابع

• https://ai.engineering.columbia.edu/ai-vs-machine-learning/
• https://www.coursera.org/articles/machine-learning-vs-ai

سایر مقالات مرتبط

• کاربرد ماشین لرنینگ در مهندسی عمران
• تفاوت یادگیری ماشین و داده کاوی
• کاربرد پایتون در هوش مصنوعی
• 6 کاربرد هوش مصنوعی در پزشکی